Volkabs / Woorden met tag ‘oud-Nederlandse woorden’

Pampus heeft in het Nederlands een heel specifieke, informele betekenis. Pampus zijn betekent: volledig uitgeput, versuft of buiten westen, niet meer in staat om iets te doen of te reageren.

De uitdrukking komt van de ondiepe zandbank Pampus bij Amsterdam. Schepen die daar vastliepen, konden geen kant op en lagen hulpeloos stil. Dat beeld is figuurlijk overgenomen voor mensen die “vastliggen” door uitputting of drank.

Nozem is een oud Nederlands woord met als betekenis ‘lastpak’ of probleemjongere. Nozems waren jongeren die zich stoerder kleedden en meer zelfbewust waren en daardoor ook meer voor zichzelf opkwamen.

Mijnheer is de formele manier om meneer te zeggen. De betekenis van mijnheer is dus meneer. Tegenwoordig helaas te weinig gebruikt.

Mijnerzijds is een formeel woord waarvan de betekenis: vanuit mijn kant, is.

Voorbeeldzin met mijnerzijds:
“Mijnerzijds kunnen we naar huis, het is al heel laat geworden.”

Ruggespraak is een relatief oud woord waarvan de betekenis als volgt is: het overleggen met anderen voordat je een bepaalde beslissing neemt of een standpunt bepaalt.

Het woord kwam in het nieuws doordat Femke Halsema dit gebruikte in haar WhatsApp gesprekjes met Ferdinand Grapperhaus na de escalatie van de Black Lives Matter demonstratie op de Dam.

Mejuffrouw is een oud woord welke tegenwoordig plaats heeft moeten maken voor het simpelere (en tegelijkertijd minder deftige) ‘mevrouw’. In die zin is mevrouw de verkorte versie van het woord mejuffrouw.

Bezoldigd is oud-Nederlands voor hetgeen dat wij nu ‘betaald’ noemen. Vroeger noemde men dit bezoldigd, nu is het betaald.

Klaarte is een oud-Nederlands woord voor duidelijkheid of helderheid.

Voorbeeldzin:
Er was geen klaarte, waardoor de politici geen beslissingen konden nemen.

Mangelen heeft meerdere definities. Een betekenis van mangelen kan zijn: het gladstrijken van wasgoed middels een mangel, maar het kan ook betekenen: ‘ruilen’ of ’te kort schieten’.

Inderhaast is een oud-Nederlands woord voor haastig of met spoed. Inderhaast wordt tegenwoordig niet meer gebruikt.

Kloffie heeft niets te maken met het woord koffie. Kloffie heeft als betekenis: armoedige of zeer verouderde kleding. Het woord kloffie is informeel en wordt tegenwoordig bijna niet meer gebruikt.

Eerdat is een oud-Nederlands woord en synoniem voor ‘voordat’.

Voorbeeld:
“Eerdat hij komt, zijn wij al weg”